معرفی کولیس

کولیس یک نوع ابزار می باشد که دارای کاربرد های وسیع در پزشکی، مهندسی و صنایع مختلف می باشد. نحوه ی اندازه گیری کولیس به گونه ای است که ابعاد یک وسیله با دقت بالا و به صورت مستقیم اندازه گیری می شود. نوع سنجش کولیس، نحوه ی خواندن اندازه ها را تعیین می کند. نوع سنجش  کولیس سه دسته می باشد که در ادامه ی مطالب به آن ها اشاره خواهیم کرد.

نوع سنجش کولیس

یک نوع رایج آن کولیس معمولی یا ورنیه می باشد که بیش تر آن را به نام کولیس ساده می شناسند. نوع دیگر سنجش کولیس کمی به ساعت شبیه می باشد که آن را کولیس عقربه ای یا کولیس ساعتی می نامند. نوع سوم سنجش کولیس، کولیس رقمی یا کولیس دیجیتال می باشد. دقیق ترین کولیس موجود دئر بازار کولیس دیجیتال است و نسبت به کولیس ساعتی و کولیس ورنیه کاربرد بسیار آسانی دارد.

سایز های پر مصرف و رایج کولیس

دامنه ی اندازه گیری ۰ الی ۳۰ سانتی متری، ۰ الی ۲۰ سانتی متری و ۰ الی ۱۵ سانتی متری.

دقت اندازه گیری کولیس

 

معمولا دقت اندازه گیری کولیس یک صدم و دو صدم میلی متر یا یک هزارم و ۰۰۰۵/۰ اینچ می باشد.

انواع کولیس

قصد داریم در ادامه ی مطلب شما را با انواع کولیس آشنا کنیم.

۱-کولیس داخلی

۲-کولیس خارجی

*کولیس داخلی

از کولیس داخلی برای اندازه گیری ابعاد داخلی اشیا استفاده می کنند. این نوع کولیس دارای شاخک های کوتاه می باشد و به همین دلیل برای اندازه گیری ابعاد داخلی اشیا مورد استفاده قرار می گیرد.

*کولیس خارجی

از کولیس خارجی برای اندازه گیری ابعاد خارجی اشیا استفاده می کنند. این وسیله دارای دقت بالا بوده و قابلیت تکرار پذیری دارد. از این نوع کولیس بیش تر در اندازه گیری ابعاد بزرگ مثل قطر یک لوله ی بزرگ، استفاده می کنند. برای این کار شاخک های بلند بسیار مناسب می باشند.

در ادامه ی مطلب انواع کولیس خارجی را به شما معرفی می کنیم.

انواع کولیس خارجی

*کولیس فنر دار

کولیس پرگاری یا جنی

*کولیس دیجیتال

*کولیس عقربه ای

*کولیس ورنیر

-معرفی کولیس فنر دار

این نوع کولیس شبیه به کولیس پرگاری می باشد ولی از آن برای خط انداختن استفاده نمی کنند. در استفاده از این نوع کولیس اندازه گیری صورت می گیرد ولی در هنگام کار باید از یک خط کش دیگر استفاده کرد. این جمله به این معنی است که کولیس فنر دار دارای درجه بندی نمی باشد. گستره ی اندازه گیری کولیس فنر دار ۷ سانتی متر الی ۳۰ سانتی متر می باشد. امروزه از این نوع کولیس بسیار کم استفاده می کنند  ولی اگر فردی در این کار از مهارت بالایی برخوردار باشد، می تواند از این وسیله استفاده کند.

-کولیس پرگاری یا کولیس جنی

از این نوع کولیس برای خط انداختن روی فلز یا روی چوب استفاده می کنند. کولیس پرگاری یا جنی فاقد قابلیت اندازه گیری می باشد. برای مقایسه ی فواصل نیز از این نوع کولیس ها استفاده می شود.  به عنوان مثال می توان فاصله ی برش یک بخش از فلز را مشخص کرد.

-کولیس دیجیتال

کولیس دیجیتال پیشرفته ترین نوع کولیس تولید شده می باشد . این نوع کولیس شباهت زیادی به کولیس عقربه ای دارد. تنها تفاوت ما بین کولیس دیجیتال و کولیس عقربه ای در این است که که کولیس دیجیتال دارای صفحه نمایشگر می باشد در حالی که کولیس عقربه ای به جای صفحه نمایشگر دارای عقربه می باشند. کولیس دیجیتال دقیق تر از دیگر انواع کولیس می باشند به گونه ای که کم ترین دقت این نوع کولیس یک صدم میلی متر می باشد. علاوه بر این توانایی نمایش طول در واحد های مختلف ( فوت، اینچ، متر و… ) را دارند. کولیس دیجیتال دارای یک دکمه ی صفر می باشد که با فشردن این دکمه می توان عدد نمایشگر را به صفر تبدیل کرد. بعضی از کولیس های دیجیتال قابلیت اتصال به کامپیوتر را دارند تا با استفاده از آن اطلاعات به صورت مستقیم به فایل اکسل انتقال یابند.

-کولیس عقربه ای

تصویر زیر کولیس عقربه ای را نشان می دهد. کولیس عقربه ای شباهت بسیاری به کولیس ورنیر دارد. تنها تفاوت بین کولیس ورنیر و کولیس عقربه ای در این است که کولیس عقربه ای دارای یک عقربه برای نمایش طول می باشد درحالی که کولیس ورنیر به جای عقربه دارای درجه بندی خطی می باشد. عقربه ی این کولیس توسط یک سطح دندانه دار و یک چرخ دنده کار می کند. گستره ی اندازه گیری کولیس عقربه ای بین ۱۵ سانتی متر الی ۳۰ سانتی متر می باشد.

دقت اندازه گیری کولیس عقربه ای دو صدم میلی متر الی یک هزارم میلی متر می باشد.

-کولیس ورنیر

کولیس ورنیر، معروف ترین نوع کولیس می باشد. از کولیس ورنیر اغلب در آزمایشگاه ها و کارگاه ها استفاده می کنند. سال ها پیش فردی به نام کولیس ورنیر، این نوع کولیس را اختراع کرده است. این فرد یک ریاضی دان بود و توانست مقیاس ورنیر را ابداع کند. کولیس ورنیر این مقیاس را در کولیس به کار برد. از این نوع کولیس بیش تر برای اندازه گیری قطر خارجی و داخلی اجسام استفاده می شود. چون دهانه ها کولیس ورنیر به سادگی ثابت مانده و تا عوض نکردن آن همان گونه باقی می ماند. گستره ی اندازه گیری کولیس ورنیر تا ۳۰ سانتی متر می باشد و دقت اندازه گیری ان دو صدم میلی متر است. کولیس های ورنیر دارای قابلیت اندازه گیری گام، عمق، قطر خارجی و قطر داخلی می باشند.

به کار گیری انواع کولیس ها

 

انواع کولیس ها باید به گونه ای به کار گرفته شوند که اندازه گیری دقیقی را ارائه کنند. برای مثال، برای این که ضخامت یک بشقاب را اندازه گیری کنیم، باید کولیس ورنیه را در زاویه ی درستی قرار دهیم تا بتوانیم اندازه های دقیقی به دست آوریم. برای این که شکل های نامشخص و شکل های گرد را اندازه گیری کنیم، به تمرین بیش تری نیاز داریم. مهارت کاربر تعیین کننده ی دقت اندازه گیری و نحوه ی به کار گیری کولیس می باشد.

هنگام استفاده از کولیس باید به این نکته توجه کرد که شاخه دستگاه کولیس باید به صورت سفت به قسمتی از وسیلهخ ای که قرار است اندازه گیری شود، چسبانیده شود.